| SABAUDIA |
 (Savoie) to historyczny region w południowo-wschodniej Francji, w Alpach. Należy do administracyjnego regionu Rhône-Alpes. Jest obecnie podzielony na dwa departamenty: Sabaudię (Savoie, departament oznaczony numerem 73) i Górną Sabaudię (Hautes Savoie, departament o numerze 74). Historycznie i kulturowo dwa departamenty tworzą jeden region, łącznie zajmują powierzchnię ponad 10 tys km² i mają prawie milion mieszkańców. Sabaudia graniczy z departamentami Ain, Isère, Haut-Alpes oraz Szwajcarią i Włochami. Główne miasta regionu to Chambéry (stolica departamentu Sabaudii) oraz Annecy (stolica Górnej Sabaudii). Sabaudia słynie ze swoich gór i jezior. W Górnej Sabaudii, na granicy francusko-włoskiej leży najwyższy szczyt Europy, Mont Blanc (wysokość 4810 m n.p.m.). U podnóży Mont Blanc jest położona najsłynniejsza miejscowość górska Sabaudii – Chamonix. Kolejką można stąd wyjechać na szczyt Auguille du Midi, skąd można podziwiać spektakularny widok na otaczające szczyty Alp francuskich, włoskich i szwajcarskich. Pod Mont Blanc w 1965 r. powstało niezwykłe dzieło inżynierii: tunel łączący Sabaudię z Włochami (regionem Valle d’Aosta) o długości ponad 11,5 km. W Sabaudii, oprócz najsłynniejszego masywu Mont Blanc, znajdują się inne alpejskie masywy Alp: Tarentaise-Vanoise, Bauges, Chartreuse, Beaufortain, Maurienne, Bornes, Aravis, Chablais francais. Sporty zimowe mają w Sabaudii długą tradycję. Ten górski region uważany jest wręcz za kolebkę narciarstwa alpejskiego we Francji. Jest największym centrum narciarskim w kraju, znajduje się tu ponad 100 ośrodków narciarskich, wśród nich należące do światowej czołówki, jak Chamonix-Mont Blanc, Val d’Isère, Les Portes du Soleil, Les-Trois-Vallées, Paradiski (Les Arcs i La Plagne). Region był dwukrotnie gospodarzem zimowych igrzysk olimpijskich: w Chamonix w 1924 r. i w Albertville w 1992 r. Sabaudia zachwyca bogactwem alpejskiej przyrody. Aby ją chronić utworzono tu 16 rezerwatów przyrody, 2 regionalne parki krajobrazowe – Parc naturel regional du Massif Bauges i Parc naturel regional de la Chartreuse (w części w departamencie Isère) oraz Park Narodowy Vanoise. Vanoise to pierwszy park narodowy we Francji. Utworzono go w 1963 r. dla ochrony koziorożca alpejskiego. Z powierzchnią 125 tys ha jest największym rezerwatem naturalnym w zachodniej Europie, ma 107 szczytów o wysokości powyżej 3 000 m n.p.m. i graniczy z położonym we Włoszech Parkiem Narodowym Grand Paradiso. Latem na miłośników pieszych wędrówek czekają w Sabaudii liczne szlaki wśród nienaruszonej alpejskiej przyrody. Doświadczeni piechurzy mogą wziąć udział w wyprawach kilkudniowych, np. 6-dniowej wyprawie w okolice Mont Thabor, czy 4-dniowej na Dents Blanches. Najbardziej znany jest tzw. Tour du Mont Blanc (TMB) – szlak o długości około 170 km (na obszarze Francji, Włoch i Szwajcarii) rozpoczynający się w Les Hauches w dolinie Chamonix, którego przejście zajmuje od 7 do 10 dni. Możliwość odpoczynku nad czystą wodą i uprawiania sportów wodnych (surfing, żeglowanie, wędkarstwo) dają cztery słynne jeziora sabaudzkie: Bourget, Aiguebelette, Léman oraz Annecy. Jezioro Bourget to najgłębsze i największe jezioro w całości położone na obszarze Francji – ma powierzchnię 44,5 km² i głębokość 85 m. Jezioro d’Annecy, drugie pod względem wielkości we Francji, ma powierzchnię 27 km² i jest uznawane jest za jedno z czystszych w Europie. Trzecie pod względem wielkości jezioro we Francji, Aiguebelette (powierzchnia prawie 6 km²) ma piękną niebieską barwę wody i wyjątkowo ciepłą temperaturę. Położone na północy Górnej Sabaudii jezioro Léman jest największym jeziorem w Alpach. W większości należy do Szwajcarii (nad jego brzegiem leży m.in. Genewa, stąd druga używana nazwa zbiornika – jezioro Genewskie), ma powierzchnię ponad 580 km², z czego do Francji należy 234 km². Długie – sięgające już czasów rzymskich – tradycje mają uzdrowiska Sabaudii. Są to słynne Aix-les-Bains, Thonon-les-Bains, Evian-les-Bains (wody mineralne z tych kurortów znane są na całym świecie) a także Challes-les-Eaux, St. Gervais-les-Bains, Brides-les-Bains, Le Léchère, Salins-les-Thermes. Mimo, że Sabaudia to region wysokogórski, są tu także winnice (m.in. nad jeziorami Léman i Bourget), skąd pochodzą bardzo dobrej jakości wina. Produkuje się tu także wyśmienite sery (choćby Reblochon, Beaufort, Abondance, Chevrotin). W Sabaudii bardzo popularne są też serowe dania: fondue i raclette. |
