Dolina Aosty (Valle d’Aosta) to kraina historyczna i region autonomiczny w północno-zachodnich Włoszech. Na jego obszarze język francuski ma status języka urzędowego na równi z włoskim. Jest to najmniejszy i najmniej zaludniony region Włoch – ma niewiele ponad 3 tys km² i 120 tys mieszkańców. Dolina Aosty od zachodu graniczy z Francją, od południa ze Szwajcarią, od wschodu i południa z włoskim regionem Piemont. Valle d’Aosta
Jest to obszar położony pośród poprzecinanych dolinami alpejskich szczytów. W regionie znajdują się cztery góry o wysokości ponad 4000 m n.p.m. Są to:
– Mont Blanc (po włosku Monte Bianco), o wysokości 4810 m n.p.m., najwyższy w całych Alpach i Europie (włoski jest boczny wierzchołek – Monte Bianco di Courmayeur o wysokości 4748 m n.p.m.)
– Monte Cervino (Matterhorn) o wysokości 4478 m n.p.m.
– Monte Rosa, o wysokości 4634 m n.p.m. (drugi pod względem wysokości szczyt w Alpach) – Gran Paradiso o wysokości 4061 m n.p.m. (jedyny czterotysięcznik leżący całkowicie na terenie Włoch).
W regionie Valle d’Aosta jest najstarszy park narodowy we Włoszech: Park Narodowy Gran Paradiso (Parco Nazionale del Gran Pardiso), ze szczytem Gran Paradiso. Park utworzono w 1922 r. Rozciąga się na powierzchni 70 tys hektarów, na wysokościach między 800 a 4061 m n.p.m. Graniczy z nim Park Naturalny Mont Avic, utworzony w 1989 r., dla ochrony części malowniczej doliny Torrent Chalamy (Champdepraz), w 2003 r. rozszerzono o doliny Dondena, Val Soana, la Vallee de Cogne.
Na terenie Valle d’Aosta utworzono również 9 rezerwatów przyrody (m.in. Coté de Gargantua, Lac de Lozon, Lolair, Marais i inne).
W 1965 r. wybudowano prawdziwy cud inżynierii: tunel pod masywem Mont Blanc, który łączy region Valle d’Aosta z francuskim Chamonix (ma długość ponad 11,5 km).
W wysokogórskim regionie Valle d’Aosta panuje dość surowy górski klimat, jednocześnie to obszar, oferujący wymarzone warunki narciarzom. Jest tu ponad 25 renomowanych ośrodków narciarskich. Na nartach można szusować nawet w lecie: np. w ośrodku Breuil-Cervinia, przy lodowcu Plateau Rosà, albo w ośrodku Courmayeur, gdzie stoki otwarte są także w lipcu i sierpniu!
Latem w Valle d’Aosta można spróbować wielu sportów. Dla grup organizowane są m.in. spływy rzekami górskimi, całodzienne wyprawy w góry, wycieczki rowerowe lub konne.
W czasie odpoczynku podczas wędrówek górskich lub jazdy na nartach warto – w jednej z licznych restauracji lub chat górskich – spróbować słynnego caffé alla valdostana – tradycyjnego napoju na bazie kawy i alkoholu (grappy lub genepi – likieru ziołowego produkowanego w regionie Valle D’Aosta). Napój jest podawany jest w charakterystycznych naczyniach, z których może po kolei pić kilka osób, każdy ma swój „dzióbek”.

ATRAKCJE LETNIE VALLE D’AOSTA

• Obszary chronionej przyrody
  W regionie znajduje się najstarszy park narodowy we Włoszech, utworzony w 1922 r. Park Narodowy Gran Paradiso (Parco Nazionale del Gran Pardiso, 70 tys ha) ze szczytem Gran Paradiso. Graniczy z nim Park Naturalny Mont Avic (obejmuje część malowniczej doliny Torrent Chalamy oraz doliny Dondena, Val Soana, la Vallee de Cogne). Oprócz tego w regionie jest 9 rezerwatów przyrody (Coté de Gargantua, Lac de Lozon, Lac de Villa, Les Iles, Lolair, Marais, Mont Mars, Holay Pond, Tsatalet).
• Alpejskie ogrody botaniczne
  W regionie znajdują się cztery ogrody botaniczne, w których podziwiać można unikalną alpejską roślinność: Chanousia, Saussurea, Paradisia oraz Castello Savoia.
• Trasy rowerowe
  Region oferuje wiele miłośnikom rowerów: ma 21 tras dla rowerów szosowych z malowniczymi widokami (w region Val d’Aosta wyznaczane są fragmenty rajdu Giro d’Italia) oraz 1000 km tras dla rowerów górskich (MTB). Stoki ośrodków narciarskich Pila i La Thuile są w lecie otwarte dla zjazdów na rowerach (downhill).