| Alto Adige |
 Alto Adige (Górna Adyga) to prowincja w północnych Włoszech. Jej obszar jest nazywany również Południowym Tyrolem (Süd Tirol) lub Bolzano/Bozen. Górna Adyga graniczy od zachodu ze Szwajcarią, od północy i wschodu z Austrią, a od południa z włoskimi prowincjami Sondrio, Trentino oraz Belluno. Z Trentino tworzy autonomiczny region Włoch Trentino-Alto Adige. Jest to obszar dwujęzyczny: oprócz włoskiego, językiem oficjalnym jest tu niemiecki. Nazwa prowincji pochodzi od rzeki Adygi, przepływającej przez jej obszar (wypływa przy granicy ze Szwajcarią), będącą drugą co do długości rzeką Włoch. Stolicą Górnej Adygi jest miasto Bolzano (Bozen), w którym mieszka 100 tys. osób. Cała prowincja ma około 500 tys mieszkańców. Bolzano słynie z Ötzti’ego: człowieka żyjącego ponad 3000 lat temu, którego dobrze zachowane szczątki – dzięki zamrożeniu w alpejskim lodowcu – odnaleziono w 1991 r. na alpejskiej przełęczy nieopodal miasta. Dziś można je podziwiać w miejskim muzeum archeologicznym. Górna Adyga to kraina o charakterze górskim, prawie 80% jej powierzchni to tereny górskie. Na jej obszarze rozciągają się pasma górskie Alp, w tym Dolomitów. Jedna trzecia powierzchni Dolomitów leży w Górnej Adydze. Góry te, ze względu na niepowtarzalne, unikalne na skalę światową cechy geologiczne, botaniczne i widokowe, zostały wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wielu uważa je za najpiękniejsze góry świata. Przy zachodzie słońca nabierają niesamowitej, niepowtarzalnej czerwonej barwy, która stopniowo przechodzi w fiolet przed zapadnięciem zmroku. Ten niepowtarzalny spektakl kolorów to tzw. enrosadira. Najwyższym szczytem Górnej Adygi jest Ortler (3905 m n.p.m.) położony w paśmie Alp Retyckich. Na terenie prowincji leży jedna z najważniejszych przełęczy w Alpach – Brennero (1370 m n.p.m.), stanowiąca najważniejszą linię tranzytową z Niemiec do Włoch. Na terenie Górnej Adygi leży fragment Parku Narodowego Stelvio (Parco nazionale dello Stelvio), największego parku narodowego Włoch, utworzonego w 1935 r. Stelvio graniczy ze Szwajcarskim Parkiem Narodowym tworząc wspólnie imponujący obszar chronionego krajobrazu alpejskiego: dolin górskich i szczytów (do wysokości 3900 m n.p.m.), rzek, potoków i wodospadów. Jest to miejsce życia wielu cennych gatunków zwierząt i roślin, na obszarze parku są też liczne malownicze górskie wioski. Poza tym, Górna Adyga ma aż siedem rezerwatów przyrody: Gruppo di Tessa z charakterystycznymi kanałami wzdłuż pól uprawnych (tzw. Waale), wysokogórski Dolomiti di Sesto, Scilar-Catinaccio z największym pastwiskiem Europy – Alpe di Suisi, Monte Corno z pobliskim wąwozem Geopark Bletterbach oraz rezerwaty Rieserferner-Ahrn, Puez-Odle i Fanes-Sennes-Prags. Region można podziwiać jeżdżąc rowerem – znajduje się jest tu 600 km tras rowerowych, lub podczas pieszych wędrówek – jest tu kilkanaście tysięcy km szlaków wędrownych. Zimą Górna Adyga jest prawdziwym rajem dla miłośników narciarstwa. Znajduje się tu około 1000 km tras narciarskich i 30 stacji narciarskich, w tym kilka najsłynniejszych ośrodków narciarskich we Włoszech, np. Alta Badia, Alta Pusteria, Val Gardena czy Alpe di Suisi (należące do Dolomiti Superski, największej na świecie sieci stoków narciarskich). LETNIE ATRAKCJE GÓRNA ADYGA
|
